Noc. Wszyscy domownicy śpią snem sprawiedliwych. Jakiś cień zakrada się powoli do domu. Tylko kot zwraca uwagę na obcego przybysza, który zaczyna myszkować po pokojach. W worku znikają kolejne przedmioty. Nadchodzi poranek. Szok i niedowierzanie. Skradziono nawet bieliznę. Gospodarz zapytany przez policjanta, co zostało skradzione, zostaje wprawiony w zakłopotanie. W głowie ma pustkę, jedyne co przychodzi mu na myśl to pudełko batatów. Czy można być tak nierozgarniętym? A i owszem, bo właśnie taką osobą jest główny bohater Kushami, nauczyciel, anglista.

Drzemiąc na kolanach człowieka ukradkiem pocieram o jego brzuch swoim miękkim futerkiem. Powstaje wtedy strumień elektryczności i cały bieg zdarzeń wewnętrznych człowieka ukazuje się przed oczyma mojej duszy.

Ta osobliwa persona przygarnia pewnego dnia naszego Bezimiennego narratora - kota, który ironizując podejmuje się krytyki ówczesnego japońskiego społeczeństwa, które chłonie z zachodu wszystko jak gąbka. Bez zastanawiania się, czy rzeczywiście warto daną rzecz  czy obyczaj przyjąć. Jednocześnie wszystko co japońskie zostaje odrzucone na bok jak stara zużyta zabawka. Wszystko co obce jest traktowane jako nowoczesne, lepsze, bardziej światowe. Całą tą krytykę możemy równie dobrze odnieść do sytuacji w naszym kraju. Czy nie kopiujemy bezmyślnie Zachodu? Nawet głupi przykład nazewnictwa stanowisk pracy - ogłoszenia pełne są ofert proponujących posady  o dziwnych anglojęzycznych nazwach. Czasami człowiek sam już nie wie o co chodzi. Wróćmy jednak do krytyki. Obrywa się nie tylko społeczeństwu, ale również jednostkom. Bardzo podobała mi się analiza indywidualizmu i tego, jak w skrajnej odsłonie prowadzi do egoizmu. Czy jednak Gospodarz rzeczywiście pretenduje do bycia indywidualistą? Wprawdzie zrywa z wieloma normami obyczajowymi , ale jest raczej cichym, biernym buntownikiem, który nad sprawami tego świata snuje senne rozmyślania w czterech ścianach swojego gabinetu.

Istotną sprawą są też wątki poruszające nastawienie do wykształcenia. Dyplom uczelni, doktorat jest gwarantem zdobycia dobrej pozycji społecznej, bycia szanowanym. Nieważne jak absurdalne wydają się tematy prowadzonych badań, dla jednych liczy się to, żeby zdobyć papier, dla innych żeby zdobyć dla córki męża z papierem. Rzeczywistość się jednak zmienia. To pogardzani handlarze i biznesmeni powoli zaczynają spychać intelektualistów w walce po pozycję społeczną. Niektórzy nie mogą się z tym pogodzić. Nie ważne jednak, jakie jest zdanie na ten temat każdego z bohaterów - czasy się zmienią, ale topos intelektualisty - wykształconego człowieka będzie obecny jeszcze długo w świadomości społecznej. Może i akcja książki dzieje się w odległych już czasach, ale czy gdyby spojrzeć na własne podwórko, nie dostrzeżemy podobnej sytuacji także i u nas? Idealizowania zdobywania dyplomów, które

trwa do dziś?

Styl. Styl, styl i jeszcze raz styl. Właśnie on mnie urzekł i sprawił, ze zatopiłem się w książce nie mogąc od niej oderwać (i tu brawa należą się również tłumaczowi). Pomieszanie groteski, humoru, ciekawych dyskusji filozoficznych, na tyle lekkich, ze czytanych przeze mnie z przyjemnością, na tyle trafnych, że można byłoby cytować co drugie zdanie. Wreszcie ciekawy obraz Japonii, barwność postaci, zarówno tych wpasowujących się w schematy, jak i tych, które mniej lub bardziej intencjonalnie przekraczały pewne twarde granice. Wszystko to składa się dla mnie na książkę wręcz idealną, kwintesencję literatury, przynajmniej w takim stopniu, jak ja ową kwintesencję w moim osobistym przypadku rozumiem.