Guy Sorman - Made in USA

20:21 0 Comments A+ a-


Obiektywne spojrzenie na szeroki przekrój różnych dziedzin gospodarki, procesów kształtujących państwo i następstw powszechnej wielokulturowości daje nam interesujący obraz współczesnego społeczeństwa amerykańskiego.

Sorman stara siÄ™ zachować pewnÄ… równowagÄ™ pomiÄ™dzy swoim pewnego rodzaju zachwytem nad Stanami Zjednoczonymi, a przedstawianiem rzeczywistoÅ›ci takÄ…, jaka ona naprawdÄ™ jest. JednoczeÅ›nie dosyć mocno można odczuć wrÄ™cz moralizatorstwo skierowane przeciwko nastrojom antyamerykaÅ„skim we Francji. Prosty jÄ™zyk, niezbyt przepeÅ‚niony naukowymi pojÄ™ciami z pewnoÅ›ciÄ… sprawia, że jest to pozycja dostÄ™pna dla przeciÄ™tnego czytelnika, który nigdy nie interesowaÅ‚ siÄ™ tego typu tematykÄ…. JednoczeÅ›nie wszystkie procesy sÄ… opisane w bardzo zgrabny sposób. RaziÅ‚a mnie lekko ilość powtórzeÅ„, przytaczania tych samych wniosków po kilka razy tylko innymi sÅ‚owami. Gdyby troszkÄ™ ten tekst przeredagować, można by byÅ‚o odjąć książce kilkanaÅ›cie procent objÄ™toÅ›ci.   

W caÅ‚ej książce napotykamy bardzo liczne porównania USA do tak zwanego Starego Kontynentu. Zazwyczaj na zasadzie kontrastu. Czym jest jednak owy „Stary Kontynent”? Otóż jest nim Francja, która w moim odczuciu jest utożsamiana z caÅ‚ym kontynentem. Jak najbardziej rozumiem czemu porównanie jest takie, a nie inne. Sam piszÄ…c podobnÄ… książkÄ™ odnosiÅ‚bym siÄ™ do Polski. Jednak Sorman generalizuje i czytajÄ…c ma siÄ™ wrażenie, że Europa jest jednolitym kulturalnie i politycznie regionem, w którym wszystko wyglÄ…da jeÅ›li nie tak samo to przynajmniej bardzo podobnie jak we Francji. ByÅ‚y momenty opisu Europy, przy których stwierdzaÅ‚em, że nie zgadzam siÄ™ kompletnie, że w Polsce, i nie tylko w Polsce wcale tak nie byÅ‚o i nie jest do dzisiaj. OczywiÅ›cie musiaÅ‚em wziąć pod uwagÄ™, że książka ma już 10 lat i w swoich rozważaniach staraÅ‚em siÄ™ odnosić siÄ™ do sytuacji z tamtego okresu.

Bardzo zainteresowaÅ‚ mnie rozdziaÅ‚ „Bóg to ja” traktujÄ…cy o sposobie pojmowania wiary i religijnoÅ›ci w Stanach. Otóż wnioski jakie mi siÄ™ nasunęły po analizie sÄ… nastÄ™pujÄ…ce:

1. Ateista w USA ma delikatnie mówiÄ…c przekichane. Możesz być czÅ‚onkiem nawet najbardziej absurdalnej wspólnoty religijnej, ale to i tak jest lepsze niż brak wiary (za autorem - za oceanem nie funkcjonuje termin sekta jako taki, bardzo unika siÄ™ okreÅ›lania jakiegoÅ› stowarzyszenia tym terminem. No cóż, wiele mi to wyjaÅ›nia odnoÅ›nie chociażby istnienia niejakich scjentologów). Jestem w to skÅ‚onny uwierzyć, wystarczy pooglÄ…dać przedwyborcze przemówienia, żeby dostrzec liczne odniesienia do sfery sacrum. W polskiej polityce jakoÅ› tak bardzo siÄ™ tego nie można doszukać. Owszem, zdarzajÄ… siÄ™ i takie sytuacje, gdzie jakiÅ› polityk powoÅ‚uje siÄ™ na stwórcÄ™ czy na przykÅ‚ad prawo boskie, ale wywoÅ‚uje to zazwyczaj oburzenie zadziwiajÄ…co dużej części spoÅ‚eczeÅ„stwa. A niby taki katolicki kraj.  

2. Mnogość kościołów i łatwość we wstępowaniu do nich powoduje dużą migrację wiernych.

3. W sposobie działania i organizacji amerykańskich kościołów trzeba uwzględnić różne źródła zdobywania środków na działanie - inaczej sprawa wygląda w powiedzmy Polsce (dotacje itp.) całkiem inaczej w USA.


Zbieżnym praktykom amerykańskich religii odpowiada wspólny model organizacyjny - kościół jako przedsiębiorstwo.


Warto też zwrócić uwagę na opisanie procesów takich jak duża imigracja i co za tym idzie problemy związane z multikulturalizmem czy rasizmem. W obecnej chwili Europa powoli zaczyna się borykać z podobnymi sytuacjami, które może i jeszcze nie są bardzo widoczne w naszym kraju, ale już nawet u naszych sąsiadów są coraz częstszym tematem debaty publicznej. Należy mieć jednak na uwadze to, że USA powstało na skutek przypływu imigrantów i sama sprawa dużej imigracji (np. z Meksyku) będzie miała całkiem inny wydźwięk niż imigracja w Europie.

O autorze: 
Guy Sorman (ur. 10 marca 1944) - francuski dziennikarz, publicysta polityczny i filozof. Absolwent prestiżowej École nationale d'administration. Jest współpracownikiem m.in. Le Figaro, Wall Street Journal a także polskiego tygodnika Europa (dodatek do Dziennika). Najczęściej kojarzony z klasycznym liberalizmem. Kawaler Legii Honorowej, założyciel Wydawnictwa Sorman (1975).